Bölmənin adı: Əqidə

Әhli-bеyt (ә) vilаyәtinә еtiqаdın ölüm zаmаnı hаnsı tәsirlәri vаr?

iman Mö`mini Аllаhın mәlәklәri qаrşılаyır vә bu qаrşılаmа ilаhi rәhmәtlә müşаyiәt оlunur. Mö`minә digәr bir nе`mәt dә nәsib оlur. Bu Аllаhın övliyаlаrı ilә görüşdür. Mö`min öz ömrünün sоn аnlаrındа övliyаlаrlа görüşür. Bu görüş mö`min üçün çох böyük bir iftiхаr vә şәrәfdir vә аğır cаnvеrmә аnlаrındа оnun ruhunа tәskinlik vеrir. Bu görüş mö`minlә mә`sum imаmlаr аrаsındаkı rаbitәnin, оnlаrın Read more [...]

Bir nəfər qiyamətdə insanların yenidən diriləcəyinə inanmırsa, onu necə fikrindən daşındırmaq olar?

qeza qeder Bu cür düşünən insanlara ən gözəl cavabı Quran verir. Hamımıza yaxşı tanış olan Yasin surəsində buyurulur ki, Peyğəmbərin (s) zamanında yaşamış bir imansız şəxs çürümüş sümükləri göstərərək rişxəndlə: “Bunları kim dirildəcək?” deyirmiş. Allah buyurur: “(Ya Peyğəmbər!) De: “Onları ilk dəfə yoxdan yaradan dirildəcəkdir. O, hər bir məxluqu (yaradılışından əvvəl də, sonra da) çox gözəl tanıyandır!” (Yasin, 79). Həqiqətən, Read more [...]

Dünyanın yaradılışı və hədəfi

dunya Dünyanın yaradılışı Qurani-kərim bir çox ayələrdə təbiət aləminin yaradılışından bəhs etmişdir. Bu ayələrdə kainatın necə əmələ gəlməsi və onun sonluğunun nə sayaq bitməsi açıqlanır. Burada öncə birinci məsələ – yəni kainatın yaranması məsələsi haqqında bəhs edirik. Quran ayələrinə əsasən xilqət aləmi başlanğıcda qazabənzər maddə şəklində olub. Aşağıdakı ayədə də bu anlam duxan – yəni tüstü mənası daşıyan Read more [...]

Allahın varlığını fərziyyə hesab edən şəxslərin cavabında nə deyə bilərsiniz?

qzehra-yolu.com Əvvəla: “Fərz edin ki, Allah mövcuddur!” – ibarəsi düzgün deyil, bizim və sizin müşahidələrimizlə, sözsüz ki, uyğun gəlmir. Mümkündür ki, sizin bəzi dostlarınız üçün belə olsun, lakin bu, hamıya aid deyildir. İkincisi: Görəsən, bu, ehtimallar aləmində etina edilməyən fərziyyədir? Kimsə onun isbatı və inkarı üçün cəhd edibmi? Dinlərdə geniş allahşünaslıq bəhslərinə müraciət etdikdə, belə bir işi qəbul etmək qeyri-mümkün olur. Üçüncüsü: Read more [...]

Məzhəblər necə və nə zaman yaranıb?

zehrayolu Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) vəfatından sonra müsəlmanlar o həzrətin səhabələrinin söylədiyi rəvayətlərə əməl edir, səhabələrin Peyğəmbərdən eşidib-gördüklərini onlardan öyrənirdilər. Səhabələrdən sonrakı nəsil (tabiin) zamanında dini biliklər barədə fikir ayrılıqları çoxaldı, daha sonra bu fərqliliklər daha da artdı. Peyğəmbərdən təqribən 120-150 il sonra bir neçə məşhur alim artıq dini sahədə yol (ərəbcə “məzhəb”) Read more [...]

llahın varlığını fərziyyə hesab edən şəxslərin cavabında nə deyə bilərsiniz?

Dunya, Allah Əvvəla: “Fərz edin ki, Allah mövcuddur!” – ibarəsi düzgün deyil, bizim və sizin müşahidələrimizlə, sözsüz ki, uyğun gəlmir. Mümkündür ki, sizin bəzi dostlarınız üçün belə olsun, lakin bu, hamıya aid deyildir. İkincisi: Görəsən, bu, ehtimallar aləmində etina edilməyən fərziyyədir? Kimsə onun isbatı və inkarı üçün cəhd edibmi? Dinlərdə geniş allahşünaslıq bəhslərinə müraciət etdikdə, belə bir işi qəbul etmək qeyri-mümkün olur. Üçüncüsü: Read more [...]

Allah-taalanın maddi və mütləq şəkildə möhtac olmamasını necə sabit etmək olar?

zehra-yolu.com Maddi və cismani varlıq məkana malikdir, hiss olunur. Buna günəşi, ayı, ağacı, havanı, işığı... misal göstərmək olar. Allah maddi deyil; çünki maddi varlıqlar məhduddur, nə qədər böyük olsalar da, sonsuz deyillər. Ən böyük kəhkəşanlar sona çatır və onlardan böyüyünü təsəvvür etmək olar. Lakin Allah qeyri-məhdud, sonsuz və mütləq kamaldır. Əks təqdirdə O möhtac və naqis olar. Maddə həm də mürəkkəbdir; yəni, hissələr, ünsürlər və Read more [...]

Allahı tanımaq yolları

Allah-wallpaper Bu sualın cavabı sizin dərslik kitablarınızda da mövcuddur. Allahı tanımaq üçün bəşər cəmiyyətinin qarşısında olan yollar qısa şəkildə üç qisimdən ibarətdir: 1. Qəlb və fitrət yolu: Yəni hər hansı bir insan öz xilqətinin, ruhunun tələbi ilə ilkin və müqəddimə elmlər kəsb etmədən Allahı tanıyır. Əlbəttə, qeyd etmək lazımdır ki, fitrətdə məqsəd, əqli fitrət yox, qəlbi fitrətdir. İnsanlar fitri olan eşq qüvvəsinə iman və əqidə Read more [...]

Allahın ruhunun genişliyi

Allah Deyirlər ki, Allah mücərrəddir. Digər tərəfdən, mələklərin mücərrəd olduğunu bilirik. Bu, Allah və mələklərin cinsinin bir olması mənasını ifadə etmirmi? Ümumiyyətlə, Allahın cinsi nədir? Allah Öz ruhunu insana üfürdü. Bəs heyvanların ruhu haradan gəldi? Bildiyimiz kimi, bütün insanların fitrətində Allah vardır. Buna görə də Allaha pərəstiş istəyi fitridir. Hətta heyvanlar belə Allaha itaət edirlər. Görəsən, onların da ruhu Allahdandır? Bu Read more [...]

Tovhid və məadı dərk etmək yolları nədir?

quran Tovhid və məadı bəşər cəmiyyətinin idrakı həddə qavrayıb başa düşməyin ən yaxşı yolu insanın özü haqqında düşünməsidir. Bu məsələ ilə əlaqədar ustad Məhəmməd Şücainin “Məqalat” adlı kitabının 3-cü cildindəki gözəl və cəzbedici, eyni zamanda dərinmənalı və təsiredici bəyanlarınının bir hissəsini müxtəsər şəkildə diqqətinizə çatdırıram: İnsanın özü haqqında düşünməsi: Allah-taala Qurani-kərimdə buyurur: “Quranın Read more [...]

Allahın varlığını fərziyyə hesab edən şəxslərin cavabında nə deyə bilərsiniz?

qzehra-yolu.com Əvvəla: “Fərz edin ki, Allah mövcuddur!” – ibarəsi düzgün deyil, bizim və sizin müşahidələrimizlə, sözsüz ki, uyğun gəlmir. Mümkündür ki, sizin bəzi dostlarınız üçün belə olsun, lakin bu, hamıya aid deyildir. İkincisi: Görəsən, bu, ehtimallar aləmində etina edilməyən fərziyyədir? Kimsə onun isbatı və inkarı üçün cəhd edibmi? Dinlərdə geniş allahşünaslıq bəhslərinə müraciət etdikdə, belə bir işi qəbul etmək qeyri-mümkün olur. Üçüncüsü: Read more [...]

“İnsan ixtiyar sahibi olmağa məcburdur!” – müddəsı barədə nəzəriniz nədir?

qzehra-yolu.com Biz Allahın təyin etdiyi qəzavü-qədərə və qismətə inanırıq; yəni ölçü, yaxud əşya üçün ölçü və miqdar təyini. Allahın müəyyən etdiyi təqdir məxluqların idarə olunmasından ibarətdir. Belə ki, təqdir fenomenlərə təsirlidir və bu, təbii olaraq hər hansı bir fenomenin uzaq və yaxın olmasını nəzərə almaqla bir-birindən seçiləcəkdir. Necə ki cins, növ, şəxs və şəxsin halətləri də bir-birindən fərqlənəcəkdir. Məsələn, insanın ümumi Read more [...]

Mәаd: bаşqа dinlәrdә vә Qurаndа

mead zehra-yolu/com Mәаd müqәddәs İslаm dininin dоqmаlаrındаn vә оnun üç bаşlıcа prisipindәn biridir. İstisnаsız оlаrаq hәr bir insаn öz fitrәti ilә pislik vә yахşılıq аrаsındаkı fәrqi dәrk еdir, hәttа özü әmәl еtmәsә bеlә yахşı iş görmәyi vә pis işdәn çәkinmәyi lаzımlı bilir. Hеç şübhәsiz ki, işlәrin “yахşı vә yа pis” sаyılmаsı оnlаrın mükаfаtınа vә cәzаsınа görәdir. Digәr tәrәfdәn isә dünyаdа еlә Read more [...]

Sirat – cəhənnəmin üstündən keçən bir körpüdür. Bu körpüdən kimlər salamat keçəcək?

cehennem Quranın buyurduğuna görə, hər birimiz bir gün cəhənnəmdən keçəcəyik. “Sizdən (insanlardan) cəhənnəmə girmək astanasında olmayan və ya ona daxil olmayan bir kəs yoxdur. Bu iş sənin Rəbbinin öhdəsində qəti və (Onun əzəli istəyinə əsasən) labüddür. Sonra (etiqad və əməllərində) təqvalı olmuş kəsləri (ora düşməkdən və ya daxil olduqdan sonra) qurtaracaq, zalımları isə (əzabın çoxluğundan) diz üstə düşdükləri halda orada boşlayacağıq”. Read more [...]

Bəzi din alimlərinə “imam” deyirlər. Bunun mənası nədir?

q Ərəb dilində “imam” başçı, rəhbər deməkdir. Şiə məzhəbində Allahın əmri ilə Peyğəmbərin özündən sonra ardıcıllıqla ümmətə rəhbər təyin etdiyi 12 nəfər imam sayılır. Amma “imam” kəlməsi daha geniş və ümumi mənaya malikdir. Belə ki, camaat namazına rəhbərlik edən şəxsə də “imam” və ya “imam-camaat” deyirlər. Eləcə də, bir xalqın və ya ümmətin rəhbəri olmuş, hər hansı hərəkata başçılıq etmiş şəxsiyyətlərə də Read more [...]

Əqli cəhətdən xəstə olanlar cənnətə yoxsa cəhənnəmə gedəcəklər?

islam Əqli cəhətdən xəstə olanlar savab və günah sarıdan məsuliyyətsiz sayılırlar. Dinimizə görə, bütün əməllər yalnız əqli yetkinlik şərti ilə Allah dərgahında qeydə alınır. Yəni əqli cəhətdən nöqsanı olan şəxslər etdikləri əməllərə görə məsuliyyət daşımırlar. Bu cür insanlara nə savab, nə də günah yazmaq Allahın ədalətinə yaraşmaz. Çünki onlar öz ağıl və iradələri ilə yaxşı işi seçməmişlər, pisliyi də anlayacaq qabiliyyətə Read more [...]

Behişt meyvələri və onun xüsusiyyətləri

Cennet “Əmdədə” imdad məsdərindən olub, kömək etmək mənasındadır. Yəni, “zidnahum” onlar üçün artırırıq. Bütövlükdə fəzldən söhbət gedir, Cənnət meyvələrini təfəzzül üzündən artırdıq. Bu dünyanın meyvələri o aləmdə də həmin ada malikdir. Lakin onların həqiqətləri bir-birindən çox fərqlidir. Cənnət meyvələri lətifdir, dünya meyvələri isə lətif deyil. Dünya meyvələrinin kalı və yetişmişi, əzilmişi, xarabı vardır. Cənnət Read more [...]

Müsəlmanla möminin fərqi nədir?

qzehra-yolu.com Müsəlmanlıq kəlmeyi-şəhadəti dilə gətirməklə sübuta yetir. Yəni Allahın varlığını və təkliyini, Həzrət Mühəmmədin (s) peyğəmbərliyini etiraf edən adam müsəlman sayılır, onunla müsəlman kimi rəftar edilir. Yəni bu şəxsin canı, malı və namusu amandadır. Ama iman isə qəlbə bağlı olan bir haldır. Mömin o şəxsə deyilir ki, kəlmeyi-şəhadətin cümlələrinə və digər dini hökmlərə həqiqətən, səmimi qəlbdən inanır, onlara əməl edir və Read more [...]

Allah qorxusunun məfhumu və zərurəti

Allah “Ya Musa! Məni xof, qorxu, vahimə ilə çağır. Hüzurumda üzünü torpağa qoy, ən şərəfli vücudunla səcdə qıl. Mənimlə qorxmuş qəlblə minacat et. Bütün ömrünü Tövratla diri saxla. Mənim yaxşılıqlarımı və mədh olmuş sifətlərimi cahillərə öyrət, nemətlərimi onlara xatırlat. Onlara de ki, azğınlığa düçar olsalar ondan çəkinsinlər. Çünki mənim cəzam həqiqətən ağırdır.” Qorxu nədir? Bu nəsihətin başlanğıcında Allah-təala həzrət Read more [...]

Etiqada aid vacib və haram əməllər

qzehra-yolu.com Əqidəyə aid hökmlərin bir dəstəsi elə bir hökmlərdən ibarətdir ki, insan zehnində o barədə sual yaranan kimi dərhal həqiqəti tapmağı vacib olub, onun şəkk və şübhə halında qalması isə haram sayılır. Bu hökmlər (bizim əqidəmiz) ünvanı ilə qeyd olunmuşdur ki, aşağıdakılardan ibarətdir: 1. Biz kainat xilqətinin xaliqi olan «vacibul-vücud» (varlığı vacib olan) Allahın varlığına inanır, həmçinin Onun müqəddəs zatının yeganəliyi, Zatı camal Read more [...]

Allahın göndərdiyi peyğəmbərlərdən diri qalanı varmı?

zehrayolu İslami mənbələrdə bəzi peyğəmbərlərin ölmədiyi və qiyamətə kimi diri qalacaqları barədə məlumatlar var. Məsələn, yəhudilər Həzrət İsa Peyğəmbəri (ə) ələ keçirib çarmıxa çəkmək istəyəndə Allah o həzrəti xilas etdi və Öz dərgahına apardı. İsa Peyğəmbər (ə) 12-ci imam Mehdinin (ə) zühuru zamanı yer üzünə enib Ona yardım edəcək. Bundan başqa, dirilik suyunu tapıb içmiş Həzrət Xızr Peyğəmbərin, İlyas və İdris Peyğəmbərlərin Read more [...]

Cənnət, Cəhənnəm və əməllərin hazır olması

zehra-yolu.com Bir çoxları soruşurlar ki, ölümdən sonrakı həyat da bu dünya kimidir, yoxsa bu dünya ilə fərqi var? Cavabda deyilir: Əldə olan əsaslardan məlum olur ki, o dünya ilə bu dünya arasında həddən artıq fərq var. Bu dünyada qiyamət haqqındakı məlumatımız uzaqdan görünən qaraltı kimidir. Yaxşı olar ki, yenə də uşağın ana bətnindəki dövrünü misal gətirək. Ana bətni ilə bu dünya arasında fərq var. Bəlkə ikincinin fərqi birincidən də çoxdur. Əgər Read more [...]

Ölüm vахtını bilmәyin insаnа fаydаsı vаrmı?

iman ve elm İnsаnlаrın ölüm vахtı nаmә’lumdur. Kimsә öz ölümündәn хәbәrdаr dеyil. Ölәcәyinә әmin оlduğumuz, аmmа ölüm yаtаğındаn qаlхаn хәstәlәr аz dеyil. Әksinә, еlәlәri dә vаr ki, hеç kәsin аğlınа gәlmәyәn bir vахtdа ölümün pәncәsinә kеçir. Bәs ölüm vахtını bilmәyin insаn üçün bir fаydаsı vаrmı? Yохsа bеlә bir mә`lumаtın insаnа zәrәri vаr? Cаvаb оlаrаq dеmәliyik ki, ilаhi hikmәtә әsаsәn Read more [...]

Ölümә әmin оlduqlаrı hаldа nә üçün insаnlаr оnu yаddаn çıхаrır?

olum İnsаn hәyаtının әn mühüm vә tаlе yüklü mәrhәlәlәrindәn biri dünyа hәyаtıdır. Hәr bir insаn dünyа hәyаtını yаşаmаğа vә bu mаddi аlәmdә öz istе`dаdlаrını fәаllаşdırmаğа mәcburdur. О özünü ilаhi göstәrişlәr sаyәsindә еlә tәrbiyә еtmәlidir ki, bu dünyаdаn ахirәt dünyаsınа köçәrkәn аli insаni kаmilliklәrdәn fаydаlаnmış оlsun. Dünyа аlәmi еlә bir tәbiәtә, хаrаktеrә mаlikdir ki, insаnı Read more [...]